Dziś przypada rocznica męczeńskiej śmierci błogosławionej Marii Paschalis Jahnowej, brutalnie zamordowanej przez żołnierza "wyzwalającej" Armii Czerwonej trzy dni po zakończeniu II wojny światowej i błogosławionej przez papieża Franciszka krótko po rozpoczęciu rosyjskiej agresji na Ukrainę.
Siostra Paschalis wstąpiła do Zgromadzenia Sióstr św. Elżbiety w Nysie zaledwie rok przed tym, jak Niemcy wraz z Związkiem Radzieckim rozpętali II wojnę światową. Dolny Śląsk, gdzie Paschalis przebywała w czasie wojny, przez cały czas wojny należał do stosunkowo bezpiecznych miejsc. Sytuacja zmieniła się jednak na przełomie roku 1944/45, kiedy Armia Czerwona zaczęła posuwać się na zachód.
Siostra Paschalis wysłała wtedy rodzicom kartkę pocztową z następującym tekstem:
Drodzy rodzice. Najserdeczniej przesyłam Wam życzenia bożonarodzeniowe oraz błogosławionego Nowego Roku. Tak, tak, stary rok przyniósł ludzkości wiele cierpienia, a nowy rok zdaje się być jeszcze gorszy. Musimy się teraz przygotować na najgorsze. Wrocław musiał już zostać opróżniony i ewakuowany. Nie chcemy jednak tracić odwagi, wszyscy jesteśmy w Bożych rękach. Nic nie dzieje się bez Jego woli.
Z wówczas milionowego Wrocławia uciekają przed posuwającą się Armią Czerwoną setki tysięcy ludzi. Pospieszna ewakuacja miasta w styczniu 1945 roku nie przeżyło niemal 90 000 osób, a samo oblężenie miasta przez Armię Czerwoną oznaczało śmierć około sześciu tysięcy niemieckich i ośmiu tysięcy radzieckich żołnierzy, ale przede wszystkim kolejnych 80 000 cywilów. W marcu 1945 roku Armia Czerwona zbliżała się do Nysy, z której ze strachu przed brutalnością radzieckich żołnierzy uciekło niemal wszystkich mieszkańców - ponad trzydzieści tysięcy ludzi - zostawiając swoje domy i cały majątek na pastwę rabunku. W mieście pozostało niespełna dwa tysiące starych i chorych ludzi, którzy nie mogli zostać ewakuowani, oraz prawie dwie setki zakonnic i księży, którzy postanowili się o nie troszczyć. Matka przełożona, obawiając się brutalnego gwałcenia, którego dokonali żołnierze Armii Czerwonej, przeniosła młodą siostrę Paschalis z jedną inną współsiostrą na jak dotąd spokojną Morawę, do Sobotina. Tą decyzją tymczasowo uratowała im życie, ponieważ już pierwszego dnia po wejściu Armii Czerwonej do Nysy żołnierze wtargnęli do klasztoru, w którym przebywały głównie stare i chore siostry, 23 z nich, głównie w wyniku prób gwałcenia, zostały zamordowane. Przytłaczająca większość domów w mieście została celowo podpalona.
Siostrę Paschalis zastało "wyzwolenie" w Sobotínie, dokąd rudoarmiejcy przybyli 7 maja. Już następnego dnia - 8 maja, w dniu zakończenia wojny - doszło do starcia z miejscowymi, podczas którego radzieccy żołnierze zastrzelili 16 mieszkańców wsi i podpalili kilka domów. Trzy dni po zakończeniu wojny, 11 maja, jeden z "wyzwolicieli" zastrzelił siostrę Paschalis, kiedy ta odmówiła poddania się gwałtowi. Została pochowana na miejscowym cmentarzu. Zachował się list, w którym matka przełożona później zwraca się do zrozpaczonych rodziców:
Najprawdopodobniej wyprosiła już wiele łask dla swoich bliskich. ... Przy jej grobie często klęczą grupki młodych ludzi i proszą ją o wstawiennictwo. Tego nie byliśmy świadomi. Ciągle czekaliśmy na powrót naszej młodej siostry..., aż do momentu, gdy powiedzieli nam to świadkowie...
Z wielu dziesiątek zakonnic brutalnie zamordowanych przez żołnierzy radzieckich udało się dostatecznie udokumentować dziesięć historii życia. U tych sióstr w 2011 roku rozpoczęto proces beatyfikacyjny, dekret o ich męczeństwie podpisał papież Franciszek w 2021 roku. Beatyfikacja siostry Marii Paschalis i dziewięciu współsióstr miała miejsce 11 czerwca 2022 roku we Wrocławiu, trzy i pół miesiąca po rozpoczęciu pełnoskalowej rosyjskiej inwazji na Ukrainę, w kontekście potwierdzonych świadectw o masowym wymordowaniu ukraińskiego cywilnego społeczeństwa oraz o masakrach, jakich dopuszczała się armia rosyjska w Buczy i innych miastach. Msza beatyfikacyjna odbyła się w dniu, w którym w Mariupolu wybuchła - z powodu setek niepochowanych rozkładających się ciał - epidemia cholery…
Opracowano na podstawie pracy licencjackiej M. Macouna:
„Życie i męczeńska śmierć s. Marii Paschalis Jahn, dziewięciu jej współsióstr oraz przesłanie dla współczesnego człowieka”,
obronionej w Hradcu Králové w 2023 roku (https://theses.cz/id/lhvgtt/STAG100124.pdf),
i według książki Riccardiego Sto lat męczenników, KNA 2014.
