O. Wojciech Kodet, O.Carm.
Kapituła generalna zakonu nie jest tylko zgromadzeniem roboczym, organizacyjnym, ale stara się także zbierać i szerzej oferować duchowe inspiracje w ramach całej rodziny Karmelu. To jest powód, dla którego chciałbym przekazać treść niektórych wiadomości lub świadectw, które zostały przedstawione na kapitule, odbywającej się w tym roku od 4 do 22 września w Sassone koło Rzymu, a w której mogłem uczestniczyć, również czytelnikom czasopisma Karmel.
Tegoroczna kapituła generalna była szczególna tym, że była obchodzona w związku z 800. rocznicą napisania naszej reguły przez św. Alberta Jerozolimskiego. Tematem kapituly było: „W posłuszeństwie Jezusowi Chrystusowi. Modląca się i prorocka wspólnota w zmieniającym się świecie”. Temat ten szczególnie zdominował pierwsze dni kapituly.
Już drugiego dnia rozważano duchową odnowę na wspomniany temat, którą prowadził nasz współbrat Eugene Kaboré, biblista z Burkina Faso. Zwrócił uwagę na istotne zmiany w dzisiejszym społeczeństwie, które staje się społeczeństwem bez moralnej odpowiedzialności, bez szacunku dla uniwersalnych wartości. Interesujące było słuchać tego brata czarnoskórego, jak mówi o „dżungli, w której żyjemy”. Nasza odpowiedź musi według niego polegać na autentyczności naszego życia poświęconego i na solidarności z potrzebującymi. Każdy uczeń proroka Eliasza powinien być żywym świadkiem wartości Bożych i ludzkich, żyć planami Bożymi, a nie własnymi. Dlatego powinien być człowiekiem, który słucha Boga i Mu odpowiada. Najbardziej uderzyło mnie jego zdanie, że „w prorockiej szkole nie uczy się dyplomacji”.
W trakcie kolejnych dni wysłuchaliśmy m.in. trudnego wykładu profesora socjologii Romea Ciminello na temat przemian we współczesnym świecie. Jako negatywne zjawiska obecności wymienił przede wszystkim sekularyzację, eksplozję indywidualizmu, terroryzm dotykający psychologicznej sfery naszego życia, zorganizowaną niesprawiedliwość, rosnący konsumpcjonizm, który pogłębia biedę i głód na świecie. Statystyki, które podawał, były naprawdę wstrząsające.
Być może najlepszym wkładem był wykład o. Timothy'ego Radcliffa OP, byłego generała zakonu dominikanów, na temat „Modląca się i prorocka wspólnota”. Zwrócił szczególną uwagę na brak ciszy w naszym życiu, co uniemożliwia modlitwę i słuchanie, oraz na pokuszenie rywalizacji, które niszczy w zarodku każdy prorocki wymiar naszego życia. Interesujące były również odpowiedzi braci w grupach na pytania, które nam zadał i które dotyczyły tego, jak pielęgnujemy ciszę w naszym życiu, w czym jesteśmy znakiem nadziei dla ludzi wokół nas i jak możemy osiągnąć głębszy pokój oraz wolność od rywalizacji.
Czescy uczestnicy kapituły generalnej z nowym generałem.
Kolejny wykład przedstawiła prof. Donna Orsuto, która uczy w Instytucie duchowości na Gregoriańskim Uniwersytecie. Miała dość obszerny wykład na temat naszego charyzmatu. Przedstawiła nasze kontemplacyjne życie wśród świata, jednocześnie kładąc duży nacisk na równowagę naszej działalności i czasu spędzonego w milczeniu z Bogiem, na konkretne czas i miejsce dla przebywania w słuchaniu Boga, na wierność niedzieli oraz kaplicy.
Kolejny wkład, zatytułowany „Ekonomiczna misja”, przedstawił niemiecki kapucyn o. Helmut Rakowski. Skupił się na misjach z ekonomicznego punktu widzenia, na znaczeniu solidarności ekonomicznej, która jest służbą ewangelizacji. Podzielił się swoimi doświadczeniami z ich wspólnoty w poszukiwaniu stosownego – w odniesieniu do dzisiejszego świata – sposobu myślenia nas, zakonników, o pieniądzach. Podkreślił, że najtrudniej jest zarządzać pieniędzmi bratersko i postawił pięć kryteriów, którymi powinno charakteryzować się takie braterskie podejście do pieniędzy: przezroczystość, współpraca, sprawiedliwość, solidarność, prostota. Wszyscy musimy wciąż uczyć się relacji do pieniędzy i właściwego sposobu podejmowania decyzji w ich użytkowaniu. W żadnej wspólnocie nie jest możliwe, aby poważne decyzje finansowe podejmowała jedna osoba. Wszyscy, zarówno bogaci, jak i biedni, musimy uczyć się żyć solidarnością, która jest modelem nowych relacji w świecie.
Zgromadzenie kapituly wzięło udział w audiencji generalnej z Benedyktem XVI na placu św. Piotra.
Interesujący był także referat naszego ojca Józefa Jančáře, między innymi dotyczący analizy przyczyn odejść braci i sióstr z życia poświęconego, które miały miejsce w ostatnim czasie.
Ważyło to, aby wybrać nowego generała zakonu oraz całą Radę Generalną. Szczególnie przy wyborze generała, który odbył się 13 września, odczuwałem bardzo dobrą, braterską i uroczystą atmosferę. Nowym generałem zakonu został niemal jednogłośnie (70 głosów z 82 możliwych) Fernando Millán Romeral ze Hiszpanii. Ma 45 lat i do tej pory był profesorem na Wydziale Teologii w Comillas, ma doktorat z filozofii i teologii, jest członkiem Instytutu Karmelitańskiego i w swojej prowincji był radnym odpowiedzialnym za formację.
Generałowie zakonu karmelitów w ostatnim czasie (od prawej do lewej):
Falco Thuis (1971–1983), John Malley (1983–1995),
Joseph Chalmers (1995–2007) i Fernando Millán (2007– ).
Wieczorem 14 września przybyli do nas zaproszeni goście, przedstawiciele całej rodziny karmelitańskiej: mniszki, siostry zakonne, tercjarze, członkowie różnych ruchów z naszą duchowością oraz jeden z naszych pustelników – Fabian Rosetti, który w Teksasie założył pustelnię i teraz jest przeorem pustelniczej wspólnoty pięciu braci. Wśród wystąpień tych gości swoje wystąpienie miała również nasza tercjarka Władysława Polišenská. Jej wystąpienie zostało bardzo pozytywnie odebrane i również znajdziesz je (razem z kilkoma zdjęciami z kapituły generalnej) na stronach tego numeru czasopisma Karmel. Interesujące było także wystąpienie włoskich małżonków Taddeo i Marie Manell, którzy są częścią wspólnoty rodzin Carmelo Domestico. Mówili o znaczeniu świadectwa chrześcijańskich rodzin, które są wezwane, aby w tym czasie często iść, jak Eliasz, pod prąd społeczeństwa. Na rozwijający się indywidualizm rodzinny oraz ekonomiczną niezależność poszczególnych członków rodziny dla własnej przyjemności według nich należy reagować zjednoczeniem się rodziny, wiernością małżeńską i solidarnością ekonomiczną.
O. Yohannes Indrakasuma z Indonezji, założyciel Kongregacji św. Eliasza, zapoznał nas z jego rozległą działalnością duszpasterską, która jest pewnym nowym ruchem w Karmelu. Jego duchowość i działalność opiera się na połączeniu duchowości karmelitańskiej z charyzmatycznym odnowieniem. Ten nasz współbrat założył trzy różne wspólnoty, które współpracują: wspólnotę sióstr (Córki Karmelu), braci (Kongregacja św. Eliasza) i laików (Wspólnota Najświętszej Trójcy). W swoim programie wszyscy mają codziennie dwie godziny modlitwy w ciszy, brewiarz i sprawowanie Eucharystii. W niedzielę ta msza w duchu charyzmatycznego odnawiania związana jest z uzdrowieniem. Ich celem jest wprowadzenie ludzi w doświadczenie miłości Bożej, z żywym Chrystusem. Każdy ich dom jest domem rekolekcji i duchowych odnowień, w których uczestniczy od 200 do 600 ludzi jednocześnie. Rekolekcji dla młodzieży zazwyczaj uczestniczy więcej niż tysiąc chętnych. Organizują również rekolekcje dla dzieci w wieku od 6 do 12 lat. Rekolekcje mają trzy poziomy: dla początkujących, którym przekażą pierwsze doświadczenie z Bogiem, uzdrowienie i uwolnienie; dla bardziej zaawansowanych, które prowadzą do głębokiej przemiany, pokuty i życia z sakramentów i ze Słowa Bożego; a potem dla jeszcze bardziej zaawansowanych, które uczą służby. Dziś prowadzą rekolekcje na całym świecie. Konkretna wspólnota funkcjonuje na systemie komórek, gdzie każda komórka ma od 4 do 16 osób. Do wspólnoty laików, która powstała w 1998 roku, ostatnio przyłączyło się około 8 tysięcy ludzi. Dziś mają wspólnoty nie tylko w Indonezji, ale także w USA, Holandii, Włoszech, Niemczech i Chinach.
Jako gość przyszedł nas pozdrowić również generał bosych karmelitów Luis Aróstegui Gamboa OCD. Spotkanie z nim było bardzo przyjazne i braterskie. Również jego wykład (na temat kapituly) i przemówienie podczas mszy były bardzo ubogacające. Według niego dla nas w dzisiejszym świecie głównymi wyzwaniami są głód i bieda, które naruszają podstawowe prawa człowieka, a także odstępstwo od życia religijnego i zakonnego, wzrost konsumpcjonizmu i indywidualizmu oraz wzrost liczby niewierzących na świecie. Przy tym świat, w którym to się dzieje, nie jest światem poza nami, sami w nim żyjemy. Prorockie świadectwo Karmelu widzi przede wszystkim w braterskim życiu i w naszym zakotwieniu w Chrystusie. Przy tym odczuwa w wspólnotach zakonnych z jednej strony wielką potrzebę relacji, z drugiej zaś strony faktyczny indywidualizm. Jeśli jednak Jezus nie jest rzeczywistym centrum naszego życia i naszej wspólnoty, która zgromadziła się i żyje dla Niego, tym samym przestajemy być prorockim znakiem. Przy tym życie zakonne nie jest tylko ofiarą, ale także radością z tego, że mogę być z Nim. Karmel jednak z powodu swojego zainteresowania duchowością nie może oddalać się od potrzeb ludzi. Prawdziwa duchowość musi kierować się światem i prowadzić do przemiany mentalności w społeczeństwie. Autentyczne doświadczenie z Bogiem koniecznie prowadzi do odkrycia godności człowieka.
Muszę powiedzieć, że uczestnictwo w kapitule generalnej było dla mnie bardzo wzbogacające. Może z tego niepełnego przeglądu wystąpień i przetłumaczonych myśli można to wyczuć. Ale nie da się tak przedstawić bogactwa, które przyniosły mi osobiste, nieformalne rozmowy z braćmi z całego świata.
